医療費控除
外国人の医療費控除ガイド【2026年・対象範囲・計算・確定申告手順】
※本記事はプロモーションを含みます。
📋 目次
確定申告の計算や書類づくりが不安な方へ。オンラインで入力から提出（e-Tax）まで完結できるサービスもあります。複数の収入源がある方やはじめての申告にも。
💡 この記事のポイント
- 医療費控除は、1年間に支払った医療費が一定額（原則10万円、所得200万円未満は所得の5%）を超えた場合に超えた分を課税所得から差し引ける制度で、確定申告（還付申告）をして条件を満たせば所得税・住民税の還付を受けられます。
- 日本の居住者であれば国籍・在留資格に関わらず対象になり、非永住者（来日5年以内）も一定の範囲で対象になり得ます。
- 対象は治療目的の医療費（診療費・処方薬・市販薬・歯科治療・出産費用など）で、予防・美容目的（健康診断・予防接種・美容整形など）は原則対象外です。
- 会社員は年末調整では処理されないため自分で確定申告（還付申告）が必要で、過去5年分までさかのぼって申告できます。
医療費控除とは何か
医療費控除は、1年間（1月1日〜12月31日）に支払った医療費が一定額を超えると、超えた分が課税所得から差し引かれて所得税と住民税が安くなる制度です。会社員でも確定申告（還付申告）をすれば、条件を満たす場合に還付を受けられます。
💡 イメージ：年間20万円の医療費がかかった人は、10万円を超えた10万円分が「医療費控除」となり、所得税率20%＋住民税10%なら約3万円が還付・減税されます。
外国人も対象になるか
結論：「日本の居住者」であれば、国籍・在留資格に関係なく医療費控除の対象です。
- 居住者：日本国内に住所があり、1年以上居住している人
- 非永住者：来日5年以内の外国人（日本国内源泉所得＋日本送金所得が対象）も控除可
- 非居住者：短期滞在ビザの観光客などは原則対象外
✅ 同一生計の家族の医療費も合算可能：自分の医療費＋扶養している配偶者・子・親の医療費を全部合計して申告できます。海外にいる親の医療費は通常含められません（日本国内で発生したもののみ）。
対象になる医療費・ならない医療費
「治療目的か」が基本判断軸。予防・美容目的は原則対象外。
✅ 対象になる（控除できる）
- 病院・クリニックの診療費・治療費
- 処方箋に基づく医薬品の購入費
- 市販薬（治療目的・風邪薬等）
- 歯科治療（虫歯・抜歯・一般的な治療）
- 出産費用（妊婦健診・分娩・入院）
- 不妊治療費（保険適用外含む）
- 通院の電車・バス代（領収書不要、記録要）
- 付添人の交通費（重病・幼児等）
- 松葉杖・補聴器（医師の指示あり）
- あんま・はり・整体（治療目的）
- 介護保険対象の在宅介護費用
❌ 対象にならない
- 健康診断・人間ドック（病気発見されなかった場合）
- 予防接種（インフルワクチン等）
- 美容整形・ホワイトニング
- サプリ・健康食品
- 眼鏡・コンタクト（治療用以外）
- 歯列矯正（美容目的）
- 自家用車のガソリン代・駐車場代
- 入院時の差額ベッド代（医師の指示なし）
- 診断書発行料
- 会社の健康保険補助で戻った分
- 出産育児一時金で補填された分
📌 重要な例外：
- 健康診断で異常が見つかり追加検査・治療した場合、その健康診断費も控除対象になる
- 歯列矯正でも子どもの成長発達のためと医師が判断したら対象
- レーシック手術は視力回復目的なら対象（美容目的は除外）
控除額の計算方法
計算式は以下：
医療費控除額 = 支払った医療費 − 保険金等補填額 − 10万円(*)
(*) 所得金額200万円未満の人は「10万円」ではなく「所得金額×5%」（低所得者は閾値が低くなる）
控除上限は200万円。
💰 計算例
CASE 1
年収500万円・年間医療費25万円・保険補填なし
医療費控除額 = 25万円 − 0 − 10万円 = 15万円
所得税(20%)+住民税(10%) = 30% 還付
所得税(20%)+住民税(10%) = 30% 還付
還付・減税: 約 4.5万円
CASE 2
出産で年間医療費60万円・出産育児一時金42万円
医療費控除額 = 60万円 − 42万円 − 10万円 = 8万円
所得税(20%)+住民税(10%) = 30% 還付
所得税(20%)+住民税(10%) = 30% 還付
還付・減税: 約 2.4万円
CASE 3
パート年収100万円・年間医療費12万円
所得金額 ≈ 45万円（給与所得控除後）
閾値 = 45万円 × 5% = 2.25万円
医療費控除額 = 12万円 − 0 − 2.25万円 = 9.75万円
閾値 = 45万円 × 5% = 2.25万円
医療費控除額 = 12万円 − 0 − 2.25万円 = 9.75万円
低所得者ほど閾値が低く有利。所得税率5%なら約1.5万円還付
セルフメディケーション税制（市販薬の特例）
通常の医療費控除と選択制で使える簡易版。市販薬（OTC医薬品）を多く買う人向け。
| 項目 | 通常の医療費控除 | セルフメディケーション税制 |
|---|---|---|
| 対象 | 病院・薬局・市販薬等すべての医療費 | 対象OTC医薬品（スイッチOTC等）のみ |
| 下限 | 10万円(または所得5%) | 12,000円 |
| 上限 | 200万円 | 88,000円 |
| 条件 | なし | 健康診断・予防接種・がん検診のいずれかを受診（健康への取組み） |
✅ 使い分けの目安：年間医療費が10万円未満で、市販薬を多めに買う人は「セルフメディケーション税制」がお得。両方は併用不可（どちらか選ぶ）。
確定申告の手順
会社員は年末調整では処理されないため、自分で確定申告（還付申告）が必要。期限は翌年の2月16日〜3月15日。還付申告だけなら通年いつでも可（過去5年分まで遡れる）。
STEP 1
領収書・明細を1年分集める
病院・薬局・歯科の領収書、薬の購入レシート、通院交通費の記録（日付・行先・金額）。医療費通知（健康保険組合発行）があれば領収書の代わりに使える。
STEP 2
「医療費控除の明細書」を作成
国税庁の「医療費集計フォーム」（Excel）またはe-Taxで入力。家族分も合算。健保からの医療費通知データ（XML）があれば自動取込み可。
STEP 3
確定申告書に転記して提出
e-Tax（マイナンバーカード必要）または税務署窓口・郵送。源泉徴収票（会社員は会社からもらう）も用意。
STEP 4
還付金を受け取る
提出から約3週間〜2か月で指定銀行口座に振込。e-Taxの方が早い。
⚠️ 領収書は5年保管が必要：申告時に提出は不要だが、税務署から提示を求められることあり。デジタル化（スマホ撮影でも可）して保存推奨。
帰国時の注意点
年の途中で帰国する外国人にとっての落とし穴：
- 帰国年も対象：1月1日〜帰国日までの医療費は控除可。日本居住期間中の医療費が対象
- 非居住者になる前に申告：原則、出国前に「準確定申告」が必要。出国後は申告が大変になる
- 納税管理人を立てれば帰国後でも申告可：在日の親族・友人を納税管理人に指定すれば、翌年の通常申告期に代理で申告してもらえる
- 還付金は日本の銀行口座へ：帰国前に銀行口座を残しておく or 納税管理人の口座を使う
✅ 帰国前チェックリスト:
- その年の医療費領収書を整理
- 準確定申告 or 納税管理人選任
- 還付振込先の銀行口座を残す
- 過去5年分も遡って申告漏れがないか確認
よくある質問（FAQ）
領収書を捨ててしまいました。控除できませんか？
健康保険組合から「医療費通知」（年1回送付）が届けば、それが領収書の代替になります。市販薬や交通費は記録が必要なので、未来分はメモ・写真で残しておきましょう。
海外で受けた医療費も対象になりますか？
原則対象外。日本国内の医療機関での費用のみ。ただし海外赴任・海外旅行中に日本の医療法人系列で受けた診療は例外的に対象になる場合あり。
配偶者ビザの専業主婦ですが、夫の医療費を私が申告できる？
いいえ、所得のある側（=夫）が申告するほうが還付額が大きくなります。家族の医療費は同一生計なら誰が申告してもOKですが、税率の高い人がまとめて申告するほうが有利。
出産費用が60万円。出産育児一時金42万円が出ました。控除できますか？
はい。60万 − 42万 = 18万円が控除対象（10万円超の8万円分）。妊婦健診・分娩・入院費すべて含められます。
eTaxとマイナンバーカードがない場合は？
税務署窓口で紙の申告書を提出可。または通知カード＋本人確認書類でも申告可（マイナンバー記入は必須）。マイナンバーカードがあるとオンライン完結で楽です。
通院の電車賃の記録方法は？
日付・病院名・経路・金額をメモ（Excelやスマホアプリで可）。領収書は不要だが、税務署から質問されたら答えられるようにする。タクシー代は原則対象外（重病・幼児等の必要性ある場合のみ）。
過去の医療費控除を申告し忘れていました。今からできますか？
はい、5年前まで遡って還付申告できます。例えば2021年分の医療費は2026年12月31日まで申告可能。1年あたり10万円超の医療費があった年は要チェック。
確定申告の基本（対象者・書類・e-Tax手順）は、外国人の確定申告・住民税ガイドで解説しています。また、寄附で所得税・住民税が軽くなるふるさと納税も確定申告で申告できます。
💡 本文要点
- 医疗费扣除是指：1年内支付的医疗费超过一定额度（原则10万日元，所得未满200万日元者为所得的5%）时，超过部分可从课税所得中扣除的制度，通过确定申告（还付申告）并符合条件即可获得所得税・住民税的退税。
- 只要是日本居住者，无论国籍・在留资格如何均为适用对象，非永住者（来日5年内）在一定范围内也可能适用。
- 对象为以治疗为目的的医疗费（诊疗费・处方药・市售药・牙科治疗・分娩费用等），预防・美容目的（健康诊断・预防接种・美容整形等）原则上不属于对象。
- 公司职员因年末调整不处理此项，需自行进行确定申告（还付申告），可追溯申报过去5年内的部分。
什么是医疗费扣除
医疗费扣除是：1年内（1月1日〜12月31日）支付的医疗费超过一定额度时，超过部分从课税所得中扣除，从而减少所得税和住民税的制度。公司员工也可通过报税（还付申告），在符合条件时获得退税。
💡 年医疗费20万日元的人，超10万日元的10万部分为「医疗费扣除」，所得税20%+住民税10%则约3万日元还付·减税。
外国人也适用吗
结论：「日本居住者」无关国籍·在留资格都适用医疗费扣除。同一生计的家庭医疗费可合计申报。
- 居住者：日本有住所、居住1年以上
- 非永住者（来日5年内）也可
- 非居住者（短期签证）原则不适用
可扣除·不可扣除的医疗费
判断标准是「治疗目的」。预防·美容目的原则不可扣除。
✅ 可扣除
- 医院·诊所的诊疗·治疗费
- 处方药·市售药（治疗目的）
- 牙科治疗（蛀牙·拔牙等）
- 分娩·住院费
- 不孕治疗费
- 就诊电车·公交费
- 按摩·针灸（治疗目的）
❌ 不可扣除
- 健康诊断（未发现异常时）
- 预防接种
- 美容整形·牙齿美白
- 保健品·健康食品
- 非治疗用眼镜·隐形眼镜
- 美容目的牙列矫正
- 会社健保补助返还的部分
- 出产育儿一时金补填的部分
扣除金额计算
计算公式：扣除额 = 支付医疗费 − 保险金等补填额 − 10万日元(*)
(*) 所得未满200万日元者用「所得×5%」。上限200万日元。
CASE 1
年收500万·医疗费25万·无补助
扣除15万 → 还付约4.5万日元
CASE 2
出产60万·一时金42万
扣除8万 → 还付约2.4万日元
自我用药税制（市售药特例）
通常医疗费扣除的简易版（二选一）。年医疗费未满10万但市售药买得多的人选这个。
- 对象：指定OTC医药品（switch OTC等）
- 下限12,000日元
- 上限88,000日元
- 条件：受过健康诊断·预防接种·癌症筛查任一
报税步骤
- 整理1年的领收书·明细
- 制作「医疗费扣除明细书」（国税庁集计表格）
- 提交确定申告（e-Tax或税务署）
- 约3周〜2个月还付到银行
⚠️ 领收书要保存5年。可手机拍照存档。
回国时的注意
- 1月1日〜回国日的医疗费可扣除
- 出国前需「准确定申告」或选「纳税管理人」
- 还付金到日本银行账户，账户需保留
- 过去5年内未申告的也可补申告
关于报税的基础（对象人群·所需材料·e-Tax步骤），请参阅外国人报税·住民税指南。此外，通过捐款可减轻所得税·住民税的故乡纳税也可通过确定申告申报。
常见问题（FAQ）
我把发票丢了。不能申报扣除吗？
如果健康保险组合寄来「医疗费通知」（每年寄送1次），可以用它来代替发票。非处方药和交通费需要自行记录，今后请用备忘录或拍照留存。
在国外接受的医疗费用也算在内吗？
原则上不算在内。仅限于在日本国内医疗机构产生的费用。但在海外赴任、海外旅行期间在日本医疗法人的海外分支机构接受的诊疗，例外情况下可能算在内。
我是配偶签证的全职主妇，可以由我来申报丈夫的医疗费吗？
不可以，由有收入的一方（=丈夫）申报，退税额会更大。只要是同一生计的家人，医疗费由谁申报都可以，但由税率较高的人合并申报更有利。
生育费用60万日元，领取了生育育儿一次性补助金42万日元。可以申报扣除吗？
可以。60万－42万＝18万日元为扣除对象（超过10万日元的8万日元部分）。孕期检查、分娩、住院费用均可计入。
没有e-Tax和My Number卡的话怎么办？
可以在税务署窗口提交纸质申报表。或者用通知卡＋身份证明文件也可以申报（必须填写My Number）。有My Number卡的话可以在线完成，比较方便。
通院的电车费该如何记录？
记录日期、医院名称、路线、金额即可（可用Excel或手机App）。不需要发票，但要能在税务署询问时作出说明。出租车费原则上不算在内（仅限重病、幼儿等有必要性的情况）。
以前忘记申报医疗费扣除了。现在还能补报吗？
可以，最多可以追溯5年申报退税。例如2021年度的医疗费，可在2026年12月31日之前申报。凡是某一年医疗费超过10万日元的，都应该检查一下。
💡 Những điểm chính
- Khấu trừ chi phí y tế là chế độ cho phép trừ phần vượt quá một mức nhất định (nguyên tắc 100.000 yên, hoặc 5% thu nhập nếu thu nhập dưới 2 triệu yên) trong tổng chi phí y tế đã chi trả trong 1 năm ra khỏi thu nhập chịu thuế, và nếu khai thuế (khai hoàn thuế) và đáp ứng điều kiện thì có thể được hoàn thuế thu nhập・thuế cư trú.
- Chỉ cần là người cư trú tại Nhật thì không phân biệt quốc tịch・tư cách lưu trú đều thuộc đối tượng áp dụng, người không thường trú (trong vòng 5 năm từ khi đến Nhật) cũng có thể thuộc đối tượng trong phạm vi nhất định.
- Đối tượng là chi phí y tế nhằm mục đích điều trị (phí khám chữa bệnh, thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, điều trị nha khoa, chi phí sinh con, v.v.), còn mục đích phòng ngừa・thẩm mỹ (khám sức khỏe định kỳ, tiêm phòng, phẫu thuật thẩm mỹ, v.v.) về nguyên tắc không thuộc đối tượng.
- Nhân viên công ty không được xử lý khoản này qua quyết toán cuối năm nên cần tự mình khai thuế (khai hoàn thuế), và có thể khai truy hoàn cho tối đa 5 năm trước.
Khấu trừ chi phí y tế là gì
Là chế độ: chi phí y tế trong 1 năm (1/1–31/12) vượt một mức nhất định thì phần vượt được trừ khỏi thu nhập chịu thuế, giảm thuế thu nhập + thuế cư trú. Nhân viên công ty cũng có thể nhận hoàn thuế qua khai thuế nếu đáp ứng điều kiện.
💡 Chi phí 200.000 yên/năm, vượt 100.000 yên thì khấu trừ 100.000 yên, với thuế suất 30% sẽ hoàn lại khoảng 30.000 yên.
Người nước ngoài có được áp dụng
Có. Người cư trú tại Nhật (có địa chỉ, ở từ 1 năm trở lên) đều được áp dụng. Chi phí của gia đình cùng kinh tế cũng được cộng vào.
Chi phí được/không được khấu trừ
✅ Được khấu trừ
- Khám và điều trị tại bệnh viện
- Thuốc kê đơn và thuốc OTC (mục đích điều trị)
- Khám và điều trị răng (sâu răng, nhổ răng)
- Sinh con (khám thai, sinh, nằm viện)
- Điều trị vô sinh
- Tiền tàu xe đi khám
❌ Không được khấu trừ
- Khám sức khỏe định kỳ (nếu không phát hiện bệnh)
- Tiêm phòng
- Phẫu thuật thẩm mỹ, làm trắng răng
- Thực phẩm chức năng
- Kính cận thường
- Phần được bảo hiểm bù trừ
Cách tính khoản khấu trừ
Khấu trừ = Chi phí − Tiền bảo hiểm bù − 100.000 yên (hoặc 5% thu nhập nếu thu nhập dưới 2 triệu yên). Tối đa 2 triệu yên.
CASE 1
Thu nhập 5 triệu, chi phí y tế 250.000 yên
Khấu trừ 150.000 → Hoàn ~45.000 yên
CASE 2
Sinh con: chi 600.000, trợ cấp 420.000
Khấu trừ 80.000 → Hoàn ~24.000 yên
Self-Medication (đặc lệ thuốc OTC)
Phiên bản đơn giản hơn (chọn 1 trong 2). Phù hợp người mua nhiều thuốc OTC:
- Đối tượng: thuốc OTC chỉ định
- Mức tối thiểu: 12.000 yên
- Mức tối đa: 88.000 yên
- Điều kiện: Đã khám sức khỏe / tiêm phòng / tầm soát ung thư
Các bước khai thuế
- Thu thập biên lai 1 năm
- Lập bảng kê khấu trừ chi phí y tế
- Nộp qua e-Tax hoặc sở thuế
- 3 tuần đến 2 tháng để nhận tiền hoàn
⚠️ Lưu biên lai 5 năm. Có thể chụp ảnh lưu kỹ thuật số.
Lưu ý khi về nước
- Chi phí từ 1/1 đến ngày về vẫn được khấu trừ
- Trước khi xuất cảnh cần "khai thuế chuẩn" hoặc chỉ định "Người quản lý nộp thuế"
- Tiền hoàn về tài khoản ngân hàng Nhật — cần giữ tài khoản
- Có thể khai bổ sung 5 năm về trước
Để tìm hiểu cơ bản về khai thuế (đối tượng·giấy tờ·hướng dẫn e-Tax), xem hướng dẫn khai thuế và thuế cư trú cho người nước ngoài. Ngoài ra, furusato nozei — hình thức quyên góp giúp giảm thuế thu nhập và thuế cư trú — cũng có thể khai qua khai thuế.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tôi đã làm mất hóa đơn. Không thể khấu trừ được sao?
Nếu nhận được 「Thông báo chi phí y tế」 (gửi 1 lần/năm) từ tổ hợp bảo hiểm y tế, có thể dùng thay cho hóa đơn. Thuốc không kê đơn và chi phí đi lại cần có ghi chép, nên từ nay hãy lưu lại bằng ghi chú hoặc ảnh chụp.
Chi phí y tế phát sinh ở nước ngoài có được tính không?
Về nguyên tắc là không được tính. Chỉ tính chi phí tại cơ sở y tế trong nước Nhật. Tuy nhiên, việc khám chữa bệnh tại chi nhánh nước ngoài của pháp nhân y tế Nhật Bản trong thời gian công tác hoặc du lịch nước ngoài có thể là ngoại lệ được tính.
Tôi là nội trợ toàn thời gian diện visa vợ/chồng, tôi có thể khai chi phí y tế của chồng không?
Không, người có thu nhập (=chồng) khai sẽ được hoàn thuế nhiều hơn. Chi phí y tế của gia đình, nếu cùng sinh kế thì ai khai cũng được, nhưng người có mức thuế suất cao hơn khai gộp sẽ có lợi hơn.
Chi phí sinh con là 600.000 yên. Đã nhận trợ cấp sinh con 420.000 yên. Có khấu trừ được không?
Có. 600.000 − 420.000 = 180.000 yên là đối tượng khấu trừ (phần vượt quá 100.000 yên là 80.000 yên). Có thể tính cả khám thai, sinh nở, chi phí nằm viện.
Nếu không có eTax và thẻ My Number thì sao?
Có thể nộp tờ khai giấy tại quầy sở thuế. Hoặc có thể khai bằng thẻ thông báo + giấy tờ tùy thân (bắt buộc phải ghi My Number). Nếu có thẻ My Number thì có thể hoàn tất trực tuyến, tiện hơn.
Cách ghi chép tiền tàu điện đi khám bệnh?
Ghi lại ngày tháng, tên bệnh viện, tuyến đường, số tiền (có thể dùng Excel hoặc app điện thoại). Không cần hóa đơn, nhưng phải trả lời được nếu sở thuế hỏi. Tiền taxi về nguyên tắc không được tính (chỉ tính khi có lý do cần thiết như bệnh nặng, trẻ nhỏ...).
Trước đây tôi quên khai khấu trừ chi phí y tế. Bây giờ có làm được không?
Có, có thể khai hoàn thuế truy hồi tới 5 năm trước. Ví dụ chi phí y tế của năm 2021 có thể khai đến hết ngày 31/12/2026. Năm nào có chi phí y tế vượt quá 100.000 yên đều nên kiểm tra lại.
💡 Key Points
- The Medical Expense Deduction is a scheme where, if medical expenses paid within a year exceed a certain threshold (in principle 100,000 yen, or 5% of income for those earning under 2 million yen), the excess can be deducted from taxable income, and you may receive a refund of income tax and resident tax by filing a tax return (refund filing) if you meet the requirements.
- Any Japan resident is eligible regardless of nationality or residence status, and non-permanent residents (within 5 years of arrival) may also be eligible within a certain scope.
- Eligible expenses are medical costs for treatment purposes (medical treatment fees, prescription and OTC drugs, dental treatment, childbirth costs, etc.); expenses for prevention or cosmetic purposes (health checkups, vaccinations, cosmetic surgery, etc.) are in principle not eligible.
- Since this is not handled through year-end adjustment for company employees, you need to file your own tax return (refund filing), and you can claim retroactively for up to the past 5 years.
What is the Medical Expense Deduction?
A scheme where medical expenses paid in a calendar year that exceed a threshold can be deducted from taxable income, reducing your income tax and resident tax. Employees may receive a refund by filing a tax return if they meet the requirements.
💡 Example: ¥200,000 annual medical bills means ¥100,000 (the amount over ¥100,000) becomes deductible. At a 30% combined tax rate, you get back about ¥30,000.
Are Foreigners Eligible?
Yes. Any Japan tax resident (with Japanese address, living 1+ year) qualifies. Medical expenses of household members (under same economic unit) can be combined into one claim.
Deductible vs Non-Deductible
✅ Deductible
- Hospital/clinic visits, treatment fees
- Prescription and OTC drugs (for treatment)
- Dental treatment (cavities, extraction)
- Childbirth (prenatal checks, delivery, hospital stay)
- Fertility treatment
- Public transport to hospital
- Massage, acupuncture (for treatment)
❌ Not Deductible
- Annual health checkups (if no illness found)
- Vaccinations
- Cosmetic surgery, teeth whitening
- Supplements, health foods
- Regular eyeglasses/contacts
- Cosmetic orthodontics
- Amounts reimbursed by insurance
- Childbirth lump-sum subsidy portion
How to Calculate the Deduction
Deduction = Medical expenses − Insurance reimbursements − ¥100,000 (or 5% of income, whichever is lower, for incomes under ¥2M). Cap is ¥2M.
CASE 1
¥5M income, ¥250K medical expenses
Deduction ¥150K → Refund ~¥45K
CASE 2
Childbirth: ¥600K paid, ¥420K subsidy
Deduction ¥80K → Refund ~¥24K
Self-Medication Tax (OTC Special)
An alternative simpler scheme (choose one of the two). Best for those who buy lots of OTC medicine:
- Target: designated OTC drugs (switch OTC etc.)
- Minimum: ¥12,000
- Maximum: ¥88,000
- Requirement: Had a health checkup, vaccination, or cancer screening that year
Filing Steps
- Collect 1 year of receipts and statements
- Prepare the "Medical Expense Deduction Statement"
- File via e-Tax (requires My Number Card) or at tax office
- Refund arrives in your bank account in 3 weeks–2 months
⚠️ Receipts must be kept for 5 years. Phone photos are OK.
Notes When Leaving Japan
- Medical expenses from Jan 1 to your departure date are still deductible
- Before departure, file a "quasi-final return" OR appoint a Tax Manager
- Refund goes to a Japanese bank account — keep it open
- You can also retroactively claim for the past 5 years
For the basics of tax filing (who qualifies, required documents, e-Tax steps), see the foreigner's tax filing and resident tax guide. You can also claim furusato nozei, a donation scheme that reduces income and resident tax, on the same tax return.
Frequently Asked Questions (FAQ)
I threw away my receipts. Can I not claim the deduction?
If you receive a 'Medical Expense Notification' (sent once a year) from your health insurance association, it can serve as a substitute for receipts. Over-the-counter medicine and transportation costs need to be recorded, so from now on keep notes or photos.
Does medical treatment received overseas count?
In principle, no. Only costs at medical institutions within Japan count. However, treatment received at an overseas branch of a Japanese medical corporation while on overseas assignment or travel may exceptionally be included.
I'm a stay-at-home spouse on a spouse visa. Can I claim my husband's medical expenses myself?
No, it's better for the person with income (i.e., your husband) to claim it, since the refund will be larger. Medical expenses for family members living on the same household budget can be claimed by any of them, but it's more advantageous for the person with the higher tax rate to claim them together.
Childbirth costs were 600,000 yen, and I received a 420,000 yen childbirth lump-sum allowance. Can I claim the deduction?
Yes. 600,000 − 420,000 = 180,000 yen is eligible for deduction (the 80,000 yen portion exceeding 100,000 yen). Prenatal checkups, delivery, and hospitalization costs can all be included.
What if I don't have eTax or a My Number card?
You can submit a paper return at the tax office counter. Alternatively, you can file using the notification card plus an ID document (My Number must still be written). Having a My Number card lets you complete everything online, which is more convenient.
How should I record train fares for hospital visits?
Note the date, hospital name, route, and amount (Excel or a smartphone app works). No receipt is needed, but you should be able to answer if the tax office asks. Taxi fares are generally not eligible (only when necessary, such as for serious illness or young children).
I forgot to claim medical expense deductions in the past. Can I do it now?
Yes, you can file a retroactive refund claim going back up to 5 years. For example, medical expenses from 2021 can be claimed until December 31, 2026. Check any year in which your medical expenses exceeded 100,000 yen.